دکتر روانشناس

مطالب روانشناسی ، موفقیت و سلامت روانی

دکتر روانشناس

مطالب روانشناسی ، موفقیت و سلامت روانی

مقاله اختلال گفتاری

تحقیق حاضر با هدف مطالعه میزان اختلالت گفتاری در دانش آموزان ابتدایی انجام شده است که در ابتدا با بیان کلیاتی از رشد زبان و گفتار کودک به بیان انواع اختلال گفتاری و راهبردهای رفع آنها در کودکان می پردازیم که پس از تحقیق و مطالعه مشخص شده لکنت زبان شایعترین اختالال گفتاری در دانش آموزان بوده است و دو زبانگی در ایجاد اختلالات زبانی کودکان تاثیری نداشته است همچنین لکنت زبان در نمونه مورد مطالعه ریشه ارثی ندارد و ترس و اضطراب نیز در ایجاد اختلال زبان کمترین نقش را دارد.

از آنجایی که عنوان تحقیق مربوط به مشکلات گفتاری دانش آموزی است اکثر معلمین با این مشکل مواجه هستند. و در برخورد با این مشکلات به راحتی می توانند به دانش آموزان کمک کنند اما چه بسا معلمین که به علت نداشتن اطلاعات کافی قادر به تشخیص این مشکلات نبوده و با برخورد ناصحیح خود باعث سرخوردگی و فرار از آنها می گردند به همین دلیل این تحقیق بر آن است تا با انتخاب این موضوع کمکی به این دانش آموزان شده باشد . لازم به تذکر است که اکثریت این دانش آموزان بیماری خاصی ندارند و به خاطر برخورد تربیتی نادرست دچار چنین مشکلاتی شده اند که آنهم با عنایت به اصل تاثیر پذیری انسان قابل جبران می باشد که در این رابطه نقش معلمان از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است . کار معلم تنها نباید درس دادن و درس خواندن باشد بلکه باید مانند طبیب در صدد شناسایی دردهای روحی ، جسمی دانش آموزان و درمان آنها باشد . تامسئله تعلیم و تربیت مثمرثمر و مورد استفاده و پذیرش عموم دانش آموزان قرار بگیرد و یکی از انگیزه هایی که سبب گردیده که این احساس نیاز در برنامه ریزان آموزش و پرورش ایجاد گردد و به فکر ایجاد فرصتهایی برای کسب مهارتها و آگاهی های تخصصی برای معلمان از طریق دوره های ضمن خدمت باشد و کمک به حل مسائل و مشکلات روحی و روانی دانش آموزان است که امید می رود با ایجاد مراکز روان درمانی و کلینیک های تخصصی گفتار درمانی در راستای فعالیتهای آموزشی این مشکل اساسی در بین همه دانش آموزان مرتفع گردد .

منبع:مقاله اختلال گفتاری

مقاله الگوهای ارتباطی خانواده

به لحاظ اهمیت و دامنه‌ی فراگیر کیفیت زندگی، عوامل موثر بر آن همواره بررسی شده است. در این میان، نقش خانواده و نحوه‌ی ارتباطات اعضای آن با یکدیگر در شکل‌گیری کیفیّت زندگی بسیار اساسی به نظر می‌رسد. لذا این مطالعه با هدف بررسی تأثیر الگوهای ارتباط خانوادگی بر کیفیت زندگی نوجوانان انجام شد.
روش: این مطالعه مقطعی (توصیفی-تحلیلی) است که در شهر زاهدن در سال89 انجام شد. جامعه‌ی آماری پژوهش، 439 نوجوان دبیرستانی است که با روش نمونه‌گیری تصادفی وارد مطالعه شدند. جهت بررسی الگوی ارتباطی خانوادگی از ابزار تجدید‌‌‌نظر شده‌ی الگوی ارتباطات خانوادگی و جهت بررسی کیفیت زندگی از پرسشنامه‌ی استاندارد Kidscreen – 52 استفاده شد.
یافته‌‌ها نشان داد که از نظر الگوهای ارتباط خانوادگی، الگوهای ارتباطی کثرت‌‌گرا و توافق‌‌کننده بیشترین فراوانی را در خانواده‌ها به خود اختصاص داده بودند. نتایج تحلیل رگرسیون به روش همزمان بین متغیّرهای مستقل الگوهای ارتباط خانوادگی با ابعاد کیفیت زندگی در تمام ابعاد، به جز بین الگوی ارتباط خانوادگی و بعد پذیرش اجتماعی رابطه‌ی ‌معنی‌دار را نشان داد. الگوی ارتباط خانوادگی، قویترین پیش‌بینی کننده‌ی بعد رابطه‌ی خانوادگی (45/0= β) بود. همچنین نتایج تحلیل واریانس یک طرفه، رابطه‌ی معنی‌داری را بین کیفیت زندگی نوجوانان با نوع الگوهای ارتباطی خانواده نشان داد (01/0>P).

بر طبق نتایج، هر چه محیط خانواده شرایط گفتگوی راحت را بیشتر فراهم آورد، سلامت و زندگی غنی‌تر فرزندان را در پی دارد.

خانواده یک نظام اجتماعی و طبیعی است که ویژگی های خاص خود را دارد. این نظام اجتماعی مجموعه ای از قواعد و اصول را ابداع و برای اعضای خود نقش های متنوعی تعیین می کند. علاوه بر این، خانواده از یک ساختار نظامدار قدرت برخوردار است، صورت های پیچیده ای از پیام رسانی های آشکار و نهان را بوجود می آورد، و روش های مذاکره و مسئله گشایی مفصلی را در اختیار دارد که به آن اجازه می دهد تا تکالیف مختلفی را با موفقیت به انجام برساند. رابطه اعضای این خرده فرهنگ رابطه ای عمیق و چند لایه ای است که عمدتا براساس تاریخچه مشترک، ادراکها و فرض های مشترک و درونی شده راجع به جهان، و اهداف مشترک بنا شده است.

در نین نظامی، افراد به وسیله علایق و دلبستگی های عاطفی نیرومند، دیرپا، و متقابل به یکدیگر متصل شده اند. ممکن است از شدت و حدت این علایق و دلبستگی ها در طی زمان کاسته شود، لیکن باز هم علایق مزبور در سراسر زندگی خانوادگی به بقای خود ادامه خواهند داد (گلدن برگ و گلدن برگ، 1934؛ ترجمه حسین شاهی برواتی و نقشبندی، 1392). بر هیچ کس پوشیده نیست که خانواده مامن آرامش و جایگاه به شکوفا رساندن استعدادهاست. افراد در درون خانواده از هم تاثیر می پذیرند و بر هم تاثیر می گذارند. مسلما شکوفایی افراد خانواده، متاثر از عملکرد درونی خانواده است (جهانگیر، 1391).

عملکرد خانواده در اصل اشاره به ویژگی های سیستمی خانواده دارد. به بیان دیگر عملکرد خانواده یعنی توانایی خانواده در هماهنگی یا انطباق با تغییرت ایجاد شده در طول حیات، حل کردن تعارض ها، همبستگی میان اعضا و موفقیت در الگوهای انضباطی، رعایت حد و مرز میان افراد و اجرای مقررات و اصول حاکم بر این نهاد با هدف حفاظت از کل نظام خانواده (پورتس و هاول ، 1992؛ به نقل از کرامتی و کاوه، 1384). به نظر دیکستین (2007)، برای دستیابی به عملکرد مطلوب در سیستم خانواده، باید نقش ها، وظایف و تکالیف در بین همه اعضای خانواده به طور نظامند و هماهنگ، سازمان داده شود. هم چنین او معتقد است هماهنگی و توازن، رهبری و رابطه موثر، برای عملکرد بهینه، مهم هستند.

منبع:مقاله الگوهای ارتباطی خانواده

مقاله الگوهای ارتباطی خانواده

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش علی الگوهای ارتباطی خانواده در خودکارآمدی تحصیلی و تاب‌آوری تحصیلی دانش‌آموزان پسر سال اول مقطع متوسطه دوم انجام گرفت. برای این منظور، تعداد 291 نفر با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای تصادفی چند مرحله‌ای انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه الگوهای ارتباطی خانواده کوئرنر و فیتزپاتریک، پرسشنامه خودکارآمدی تحصیلی گرین و همکاران و پرسشنامه تاب‌آوری تحصیلی مارتین، استفاده شد. برای تحلیل داده‌ها از روش رگرسیون چندگانه به شیوه همزمان و برای بررسی نقش واسطه‌ای خودکارآمدی تحصیلی از از روش بارون و کنی استفاده گردید. بررسی فرضیه‌های مستقیم حاکی از این بود که جهت‌گیری گفت و شنود به طور مثبت تاب‌آوری تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی را پیش‌بینی می‌کند: جهت‌گیری همنوایی به طور منفی خودکارآمدی تحصیلی را پیش‌بینی می‌کند؛ خودکارآمدی تحصیلی، پیش‌بینی‌کننده مثبت تاب‌آوری تحصیلی است. بررسی فرضیه‌های غیر مستقیم حاکی از این بود که جهت‌گیری گفت و شنود، به صورت مستقیم و غیر مستقیم منجر به افزایش تاب‌آوری تحصیلی می‌شود. اما، جهت‌گیری همنوایی، فقط به صورت غیر مستقیم، تاب‌آوری تحصیلی را تحت تأثیر قرار داده و موجب کاهش آن می‌گردد. نتایج به دست آمده از تحلیل داده‌های پژوهش، بر نقش جهت‌گیری‌های خانواده در رشد و بهبود ویژگی‌های مورد مطالعه تأکید داشت که در پرتو این نتایج، پیشنهاداتی برای دست‌اندرکاران امر تعلیم و تربیت، مشاورین خانواده، دانش‌آموزان و نیز اولیا آنها ارائه شده است.
پژوهش حاضر، با هدف بررسی ارتباط بین الگوهای ارتباطی خانواده (گفت‌وشنود و همنوایی) با خودپنداره (تحصیلی، اجتماعی، ورزشی و ارزشی) انجام گرفت. جامعۀ آماری پژوهش، شامل 192 دانش‌آموز مقطع راهنمایی شهر شیراز (95 دختر و 97 پسر) بود، که به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند. به‌منظور گردآوری داده‌ها، از پرسش‌نامۀ تجدید نظرشدۀ الگوهای ارتباطی خانواده کوئرنر و فیتزپاتریک و مقیاس خود پندارۀ منداگلیو و پی‌ریت استفاده شد.

نتایج نشان داد ارتباط خانوادگی از نوع گفت‌وشنود، به ‌صورت مثبت و معناداری، به پیش‌بینی همۀ ابعاد خودپنداره می‌پردازد؛ در حالی‌که قدرت پیش‌بینی ارتباط خانوادگی از نوع همنوایی معنادار نبود. هم‌چنین، بیش‌ترین همبستگی بین متغیرهای ارتباط خانوادگی و خودپنداره، در گروه دخترها، متعلق به رابطۀ بین خودپندارۀ ارزشی و ارتباط گفت‌وشنود بوده و در گروه پسرها مربوط به رابطۀ بین خودپندارۀ ورزشی و ارتباط گفت‌وشنود است. بنابراین می‌توان گفت، خانواده‌های با جهت‌گیری گفت‌وشنود، باعث افزایش سازگاری و خودپنداره در فرزندان می‌شوند.

منبع:مقاله الگوهای ارتباطی خانواده

مقاله امیدواری و دیدگاه های آن

امید به زندگی اصطلاحی نوظهور و یک شاخص آماری است که نشانگر متوسط طول عمر افراد در یک جامعه است. این شاخص بیان می کند که هر عضو یک جامعه، چند سال می تواند توقع طول عمر داشته باشد با توجه به اهمیت این شاخص، دانشمندان رشته های علوم تربیتی و روانشناسی کوشیده اند تا عوامل مؤثر در امید به زندگی را مورد بررسی و تحلیل قرار دهند. از سوی دیگر عطف توجه همگانی به این اصطلاح و جایگاه آن در ادبیات جهانی، بازخوانی این مباحث را برای محققان اسلامی نیز ضروری نموده است. روشن است به سبب نوظهور بودن این اصطلاح نمی توان انتظار داشت تا این موضوع به صورت مستقیم و صریح در آیات و روایات ذکر شده باشد، اما بی تردید میان متون اصیل دینی اشارات و نکات فراوانی می توان یافت که معطوف به این موضوع خطیر می باشد. این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی و با بهره جویی از منابع کتابخانه ای- اسنادی به بررسی عوامل مؤثر در افزایش سطح امید به زندگی از دیدگاه اسلام پرداخته است. بر اساس نتایج بدست آمده عوامل متعدد مادی و غیرمادی در افزایش امید به زندگی دخالت دارند که برخی ازعوامل غیرمادی مؤثر بر این امر عبارتند از: معناداری و هدفمندی در زندگی، مثبت اندیشی و امیدواری، شادی، حمایت اجتماعی، معنویت، تسلط بر هیجانها، ایمان به خدا، نماز، روزه، دعا، صله رحم، صدقه، پرهیز از گناه.
«امید» در «تربیت» و «سلامت روانی» انسان نقش مهمی بر عهده دارد. از نظر قرآن «رجا» (امید) انبساط سرور در دل به جهت امر محبوب است؛ در صورتی که انسان بسیاری از اسباب رسیدن به محبوب را تحصیل کرده باشد و به آرامش قلبی برسد.
هدف از این مقاله بیان کارکردهای تربیتی امید و نقش آن در سلامت و بهداشت روان است. لذا به روش توصیفی- تحلیلی با رویکردی قرآنی- روایی، مبانی و عوامل ایجاد امید را بررسی و نتیجه گیری می کند: از نظر قرآن «امید» به واسطه دو رویکرد شناختی و رفتاری حاصل می شود. انسان از «خودشناسی» به «خداشناسی» رسیده و این باعث «خودباوری» و «خدامحوری» می گردد. شخص تکیه به هست نمای هستی دارد و اگر آن را با رویکردهای رفتاری مثل عمل صالح همراه نماید، به امیدی پایدار دست یازیده است.
از نگاه قرآن «امید» در بعد تربیتی عامل تحرک و باعث عمل می باشد که بازده کار را بالا برده، باعث تقویت قدرت صبر، حس شادکامی، کارایی، کاردانی و ... می گردد که همه اینها سلامت روانی انسان را به همراه دارد.

منبع:مقاله امیدواری و دیدگاه های آن

مقاله تعامل دانش آموز و دیدگاه های آن

این تحقیق با هدف رابطه کیفیت تعامل معلم- دانش آموز با پیشرفت تحصیلی در مدارس پسرانه مقطع متوسطه شهر رفسنجان انجام شده است. روش تحقیق بصورت توصیفی- همبستگی بوده، جامعه آماری تحقیق شامل کلیه دانش آموزان پسر پایه 7 و 9 مقطع متوسطه شهر رفسنجان به تعداد 5285 نفر می باشد. که از طریق فرمول کوکران 358 نفر بصورت تصادفی طبقه ای از میان جامعه به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه استاندارد کیفیت روابط معلم- دانش آموز مورری و زویچ با روایی 0/82 و پایایی 0/81 و برای سنجش پیشرفت تحصیلی دانش آموزان از یک آزمون محقق ساخته استفاده شده است. برای تجزیه و تحلیل داده آماره های توصیفی و استنباطی مثل میانگین، انحراف معیار، ضریب همبستگی پیرسون به کاررفته است. نتایج تحقیق نشان داد که کیفیت تعامل معلم- دانش آموز با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان رابطه مستقیم دارد.

رابطه شاگرد- معلم، در تمام نظام‎های آموزشی، جنبه کلیدی ایجاد محیط‎های آموزشی کارآمد است. لذا، بررسی رفتار معلمان در کلاس‎های درس و شناسایی درک دانش‎آموزان از نحوه رفتار معلمان یکی از ضرورت‎های پژوهشی در هر نظام آموزشی است. به همین منظور، پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت رفتار تعاملی معلمان با شاگردان در مدارس راهنمایی شهر گرگان شکل گرفت. روش پژوهش، پیمایشی بود و کلیه دانش­آموزان مقطع راهنمایی شهر گرگان و معلمان ریاضی آنها به عنوان جامعه آماری پژوهش در نظر گرفته شدند. بدین ترتیب، 354 دانش­آموز پایه دوم و سوم به همراه معلمان ریاضی خود به عنوان نمونه وارد پژوهش شدند. روش نمونه‎گیری در گروه دانش‎آموزان تصادفی خوشه‎ای و در گروه معلمان از نوع هدفمند بود. ابزار گردآوری داده‎ها پرسشنامه استاندارد رفتار تعاملی معلم بود. برای تجزیه و تحلیل داده­ها از آزمون تی استفاده شد. یافته­ها نشان داد که درک دانش‎آموزان از سبک رفتاری غالب معلمان ریاضی در کلاس، مطابق با الگوی سلطه‏گری- سلطه‎پذیری بود، ولی معلمان ریاضی معتقد بودند که تفاوتی بین به‎کارگیری سبک‎های تعاملی سلطه‎گری- سلطه‎پذیری و همکاری- مخالفت‎جویی در بین آنها وجود ندارد و از هر دو سبک به طور یکسان بهره می‎برند. هم‎چنین نتایج نشان داد که بین تصویری که معلمان از تعامل‌شان با دانش‎آموزان و تصویری که دانش­آموزان از نحوه تعامل معلمان خود در ذهن دارند، در رفتارهای سرزنش‎کننده، جدی و مردد تفاوت معنی‌دار است، به گونه‎ای که دانش‎آموزان معتقدند که این سبک‎ها بیشتر مورد استفاده معلمان قرار می‎گیرد ولی معلمان اعتقاد دارند که این سبک‎ها را کمتر به کار می‎برند. مقایسه درک معلمان و دانش‎آموزان از میزان به کارگیری رفتار تعاملی معلمان در دو سبک همکاری- مخالفت‎جویی و سلطه‎گری- سلطه‎پذیری حاکی از عدم وجود تفاوت معنی‌دار بود.

منبع:مقاله تعامل دانش آموز و دیدگاه های آن