امروزه،در کنار سرمایه های انسانی، مالی و اقتصادی، سرمایه دیگری بنام سرمایه اجتماعی مورد بهره برداری قرار گرفته است. این مفهوم به پیوندها و ارتباطات میان اعضای یک شبکه به عنوان منبع با ارزش اشاره دارد که باخلق هنجارها و اعتماد متقابل موجب تحقق اهداف اعضا می شود. این مقاله،با ارائه تعاریف و مقایسه دیدگاههای صاحبنظران عمده به تعریف تئوریهای سه گانه سرمایه اجتماعی - تئوری شکاف ساختاری پیوند ضعیف و منابع اجتماعی پرداخته و به شناسایی و تحلیل ابعاد مختلف این نظریه می پردازد .
امروزه در کنار سرمایه های انسانی، مالی و اقتصادی، سرمایه دیگری بنام سرمایه اجتماعی مورد بهره برداری قرار گرفته است. این مفهوم به پیوند ها و ارتباطات میان اعضای یک شبکه به عنوان منبع با ارزش اشاره دارد که با خلق هنجارها و اعتماد متقابل موجب تحقق اهداف اعضا می شود. این مقاله با ارائه تعاریف و مقایسه دیدگاه های صاحبنظران عمده به تعریف تئوریهای سه گانه سرمایه اجتماعی – تئوری شکاف ساختاری، پیوند ضعیف و منابع اجتماعی پرداخته و به شناسایی و تحلیل ابعاد مختلف این نظریه می پردازد. در ادامه برای سنجش میزان سرمایه اجتماعی دو نوع مدل کمی و کیفی ارائه و در پایان مقاله، مزایا و معایب بکارگیری این نظریه به بحث گذاشته می شود.
پژوهش حاضر، با هدف مطالعه رابطه ی مولفه های سرمایه ی اجتماعی (اعتماد، انسجام و مشارکت اجتماعی) با استفاده از روش اسنادی و کتابخانه ای؛ و با استفاده از نظریه های بوردیو، کلمن، پاتنام، فوکویاما و لین در زمینه ی سرمایه ی اجتماعی انجام شده است. سوال اصلی این تحقیق این بود که آیا بین اجزاء سرمایه ی اجتماعی رابطه وجود دارد یا خیر نتایج نشان داد رابطه ی معنادار و مثبتی بین اجزای تشکیل دهنده ی سرمایه ی اجتماعی وجود دارد. این رابطه به لحاظ نظری به معنای هم افزایی است. به این معنا که افزایش در یک بعد با افزایش در دیگر ابعاد همراه است.
امروزه در کنار سرمایه های انسانی و اقتصادی ، سرمایه دیگری به نام سرمایه اجتماعی (social capital) نیز مورد توجه قرار گرفته است . سرمایه اجتماعی ، یا بعد معنوی یک اجتماع ، میراثی تاریخی است که از طریق تشویق افراد به «همکاری» و «مشارکت» در تعاملات اجتماعی ، قادر است به حل میزان بیشتری از معضلات موجود در آن اجتماع ، فائق آید و حرکت به سوی رشد وتوسعه شتابان اقتصادی ، سیاسی ، فرهنگی و ... را امکان پذیر سازد .
در واقع ، سرمایه اجتماعی را می توان در کنار سرمایه های اقتصادی و انسانی ، بخشی از ثروت ملّی به حساب آورد که بستر مناسبی برای بهره برداری از سرمایه انسانی و فیزیکی (مادّی) و راهی برای نیل به موفقیت قلمداد می شود . بدون سرمایه اجتماعی ، هیچ اجتماعی به هیچ سرمایه ای نمی رسد ، به طوری که بسیاری از گروه ها، سازمان ها و جوامع انسانی ، بدون سرمایه اقتصادی و صرفا با تکیه بر سرمایه انسانی و اجتماعی توانسته اند به موفقیت دست یابند ، اما هیچ مجموعه انسانی ، بدون سرمایه اجتماعی نمی تواند اقدامات مفید و هدفمندی انجام دهد .
از سوی دیگر ، سرمایه اجتماعی ، به زندگی فرد ، معنی و مفهوم می بخشد و زندگی را ساده تر و لذت بخش تر می کند . پس به طور کلی می توان گفت : هر چه سرمایه اجتماعی ملتی بیشتر باشد ، آن ملت ، خوشبخت تر و ثروتمندتر خواهد بود .
برخی از ابعاد جنبه ها و اَشکال سرمایه اجتماعی ـ که گاه از آنها به عنوان ارزش های اجتماعی نیز یاد می شود ـ عبارت اند از : اعتماد ، صداقت ، حسن تفاهم ، سلامتی نفس ، هم دردی ، دوستی ، همبستگی ، فداکاری و ... . این ابعاد از طریق جریان های اطلاع رسانی مثل آموزش مربوط به مشاغل ، تبادل عقاید ، تبادل اطلاعات ، هنجارهای مربوط به معاملات در شبکه های اجتماعی ، مشارکت های مردمی ، گروه های خودیاری و نوع دوستی و روحیه جمع گرایی در برابر فردگرایی ، و ... بین اعضای شبکه های اجتماعی شکل می گیرد ، به طوری که جای پای این بحث را در روابط تمامی گروه های اجتماعی از قبیل : مذهبی (مسجد ، کلیسا) ، ورزشی (باشگاه ها) ، مدنی (انجمن ها ، اتحادیه ها ، احزاب و رسانه های مستقل) ، آموزشی و تربیتی (مدارس ، دانشگاه ها ) و در روابط همسایگی ، دوستانه ، شغلی و خانوادگی نیز می توان مشاهده کرد .
در ادامه مقاله ، ضمن اشاره به زمینه های تاریخی کاربرد مفهوم سرمایه اجتماعی ، و تبیین و تحلیل مبانی نظری ، بررسی ابعاد و مؤلّفه های گوناگون سرمایه اجتماعی و آثار سرمایه اجتماعی نیز پرداخته شده استسرمایه ، واژه آشنایی است که بارها و بارها آن را شنیده ایم و شاید با تأمّل و تعقّل و یا ساده و بی تفاوت از آن گذر کرده ایم؛ اما باید بدانیم سرمایه ، معنای گسترده تری از آنچه ما می اندیشیم دارد . سرمایه ، فقط شامل مال و ثروت و پول و دارایی نمی شود ، بلکه توانایی ها ، استعدادها ، علاقه مندی ها و حتی بینش یک فرد نیز جزو سرمایه های او به شمار می رود؛ سرمایه هایی که برای یافتن آنها باید درکی عمیق و بینشی وسیع داشت .
یکی از سرمایه های مهم هر جامعه ای که از مؤلفه های اساسی و مؤثر در توسعه و ثبات آن کشور محسوب می شود ، سرمایه اجتماعی است ؛ سرمایه ای که زیر بنای توسعه فرهنگی ، اقتصادی ، سیاسی یک کشور است . اهمیّت این سرمایه ، به میزانی است که از آن به عنوان ثروت نامرئی یک کشور یاد می کنند و از رهگذر این سرمایه حیاتی است که انسجام ، اعتماد متقابل و حسن اطمینان و همبستگی در جامعه فراهم می شود و هر گونه کاهش در آن ، منجر به کاهش مشارکت های سیاسی ، فرهنگی ، اجتماعی و اقتصادی شهروندان می شود و همچنین رشد آسیب ها و جرایم اجتماعی ، بی اعتمادی ، یأس و نا امیدی و احساس محرومیت نسبی و بسیاری از ناهنجاری ها نتیجه تقلیل سرمایه اجتماعی است .
مهم ترین خصلت معلمی ، بخشندگی علمی اوست اما کسانی که معلمی را فروتر از یک شغل می انگارند در آموزش نیز بخل می ورزند.
دانش آموز هر دو خصیصه را در معلم خود می بیند : از سخاوت علمی درس سخاوت می آموزد و فردا اگر مدیر سازمانی باشد سخاوت علمی به جانشین پروری تبدیل می شود و از بخل معلم ، امساک می آموزد و از هراس اینکه دست زیاد می شود ، به دیگران یاد نمی دهد.
انسان ها در بعد فردی و شخصیتی دارای ویژگی های خاص اخلاقی هستند که پندار، گفتار و رفتار آنها را شکل می دهد. از طرفی اخلاقی بودن یا نبودن رفتارها و عملکرد می تواند موجب بروز پیامدهای مثبت یا منفی در سطح سازمان گردد. مدیر باید از نظر اخلاقی جوی سالم برای کارکنان در سازمان به وجود آورد. این امر، نیازمند وجود رهبری با اخلاق حرفه ای بالا است. بر این اساس در مقاله حاضر به نقش و جایگاه اخلاق حرفه ای مدیران مدارس ابتدایی و عوامل موثر بر آن خواهیم پرداخت ومقاله حاضر بر آن است تا «اخلاق حرفه ای را تعریف کند. اهمیت و جایگاه اخلاق در مدیریت را بیان کند و عوامل تاثیر گذار بر اخلاق حرفه ای مدیران آموزشی و روش های بهبود اخلاق حرفه ای در مدیریت را بیان نماید.
توجه به اصول و ارزش های اخلاقی رمز بقا و کمال جامعه انسانی
است.بسیاری از جوامع در طول زندگی بشر از طریق تمسک به این اصول و ارزش ها ی
بنیادین توانسته اند خود را از بحران ها و برهه های خطیری که تاریخ در
برابرشان قرار داده به صحت و سلامت برهانند. چرا که رعایت اخلاقیات سعادت و
نیک بختی و فراموشی آن شقاوت و نابودی را برای بشر به ارمغان می آورد. از
دیگر سو مدارس همواره بعنوان پیشتازان حرکت های فرهنگی. اجتماعی جوامع
ایفای نقش نموده اند و همچنین به دلیل اینکه شخصیت و شاکله یک فرد در مدرسه
شکل می گیرد اهمیت و حساسیت کار یک معلم را دوچندان کرده است تا جایی که
حساسیت کار معلم را حتی از یک پزشک بالاتر می دانند که بر لبه تیزی راه می
رود که اگر دقت و ظرافت لازم را رعایت نکند می تواند یک نسلی را به خطر
اندازد. پس همه این مسایل می طلبد که معلم به اصول اخلاق حرفه ای کاملا
مسلط باشد و آن را در کلاس و تدریس به خوبی به کار گیرد.مقاله پیش رو که
بصورت کتابخانه ایی و با مطالعه ی کتاب ها و مقالات مرتبط با موضوع گردآوری
شده خواستار پاسخ گویی به سوالاتی از جمله اخلاق و اخلاق حرفه ای چیست و
نقش و جایگاه آن در محیط های تربیتی همچنین حقوق و تکالیف معلم در کلاس
درس. کلاسداری. ارزشیابی و نهایتا مسایل و تعارضات اخلاقی و شیوه مواجه با
آن هاست. امید است این مطالعه مورد قبول اهل نظر قرار گرفته و برای مدارس و
سازمان های آموزشی مفید فایده افتد.
در این تحقیق سعی شده به برخی اصول اخلاقی مؤثر در حیطة مشاوره پرداخته شود. بنابراین پس از ذکر مقدمه به اهمیت و ضرورت موضوع بحث پرداخته و سپس به بیان اصول اخلاقی مشاوره از زبان دانشمندان این فن پرداخته می شود و پس از آن به تعالیم اسلامی می پردازد. در نهایت با مقایسة دو دیدگاه علمی و دینی نتایج بحث را بیان می کند که از جملة آنها پذیرفتن وجدان اخلاقی از سوی دانشمندان و تناسب مقررات اخلاقی با سرشت انسانهاست.
مشاوره درمجموعه خدمات راهنمایی و بهداشت روانی، یکی از مهمترین فعالیت هاست که راهگشای بسیاری از مشکلات انسان میباشد. هدف اصلی مشاوره کمک به مراجعان در خودشناسی ، درک موانع رشد وبالندگی، درک عمیق خویشتن، برنامهریزی، مسئولیتپذیری و درنهایت تصمیمگیری جهت سازگاری بهتر و بیشتر با خویشتن و محیط و دستیابی به سلامت روانی است. مشاوره فرایند ارتباط رویاروست که در آن بهمراجع کمک میشود تا صادقانه رفتار و نگرش و کیفیت سبک زندگی خود را در محیطی آزاد و به دور از تهدید و تحمیل ارزیابی نموده و درجهت تغییرات اساسی و مطلوب اقدام نماید. در امر مشاوره حرفه ای باهمه اهمیت و ضرورتش، اگرمعیارها و اصول اخلاقی رعایت نشود نه تنها راهگشا نبوده بلکه بسترساز مسائل و مشکلالت متعددی خواهد شد. عدم کاربست اصول اخلاقی موجب انحطاط انسانیت وبحران معنویت درجامعه گردیده و روح اعتماد، امید و صداقت را از افراد جامعه سلب می کند . در عوض بکارگیری اصول و معیارهای اخلاقی در مشاوره نه تنها محدودیت نیست بلکه بعنوان کاتالیزور و بهبود ب خشنده کار بستتکنیکها، نظریهها و مهارتهای مشاوره در فرایند درمان و هدای ت است و بر تمامی مشاوران و روان درمانگران ضروری است تا از اصول و معیارهای اخلاقی و موارد غیراخلاقی حرفه خود آگاه باشند و با مدنظرقرار دادن آنها شأن و منزلت و حقوق انسانی و قانونی خود و مراجعان را رعایت نمایند و میزان خطای حرفه خود را به حداقل برسانند. ازاین رو لازم بود معیارها و اصول اخلاقی در حرفه مشاوره مورد بررسی قرار گیرد. برای دستیابی به چنین هدفی با بررسی و مطالعه کتاب ها، مقالات و سایت های تخصصی حوزه مشاوره ،روانشناسی و اخلاق این نتیجه حاصل شد که اخلاق در حیطه های : حقوق مراجع ان، مسائل فرهنگی واخلاقی در مشاوره، اخلاق در روابط دوگانه ویا چندگانه، اخلاق و ص لاحیتهای حرفه ای مشاور ، مسائلاخلاقی در تشخیص، بهکارگیری آزمونها و نگهداری سوابق مورد بحث و بررسی قرارگرفت. پیشنهاد نمی - شود تمام اصول اخلاقی به قانون تبدیل شود بلکه پیشنهاد میشود فضایل اخلاقی در مشاوران پرورش یابد. هر مشاور تازهکار چند سال تحت نظر مشاور برجسته و باتجربه فعایت نماید، نظام مشاوره و روانشناسی بر کار مشاوران نظارت بیشتری داشته باشد و آموزشهای لازم و بازآموزی مسائل اخلاقی هرساله با برگزاری کارگاهها و همایشها صورت گیرد.